24.05.2022

Czym jest kultura organizacji?

Do jednych z najważniejszych działań, które związane są z odpowiednim prowadzeniem firmy, należy zarządzanie zasobami ludzkimi oraz zasobami finansowymi. Oprócz tego istnieje także wiele innych czynności, których wdrożenie może pozytywnie wpłynąć na firmę i przyczynić się do osiągnięcia lepszych rezultatów finansowych. Pamiętajmy również, że do osiągania sukcesów i dobrych wyników pracowników w przedsiębiorstwie niezwykle ważna jest efektywna kultura organizacji.

Czym jest kultura organizacyjna i jakie przynosi korzyści dla naszej działalności? Jakie typy kultury organizacyjnej możemy wyróżnić? Sprawdź koniecznie!

Czym jest kultura organizacyjna firmy?

Pojęcie kultury organizacyjnej określa wszystkie zapisane (np. w kodeksie etycznym firmy) normy i systemy wartości, a także niepisane, przestrzegane podświadomie zasady, które dana grupa wymyśliła, tworząc właściwy klimat organizacyjny.

Kultura firmy stanowi jej wyróżnik na rynku i pozwala na integrację wewnętrzną. Ustanawia ona wspólne poglądy, normy, oczekiwania, a także określa wspólny system wartości czy wskazuje na sposób zarządzania.

Budowanie kultury organizacyjnej w firmie oznacza więc wypracowanie wspólnych zasad współżycia dla całej grupy. Zapoznać muszą się z nimi także nowi członkowie, przyjmowani do zespołu. Zasady te przedstawiane są im wówczas jako obowiązujące normy w danej społeczności.

osoby pracujące w biurze

Badacze wyróżniają trzy poziomy kultury organizacyjnej:

  • Założenia podstawowe – czyli relacje pomiędzy pracownikami oraz przedsiębiorstwem i jego otoczeniem. Do założeń podstawowych zalicza się także naturę człowieka i organizacji.
  • Artefakty (artefakty językowe, artefakty behawioralne, artefakty fizyczne) – należą do nich m.in. wymogi zachowania pracowników, technologia i sprzęt oraz język komunikacji.
  • Wartości i normy – to wspólne dla całej organizacji strategie i cele (np. zapisane w strategii firmy), metody zarządzania przedsiębiorstwem oraz cechy charakterystyczne pracowników.

Funkcje kultury organizacyjnej

Podstawowe funkcje kultury organizacyjnej obejmują integrację, adaptację i percepcję. Efektywna kultura organizacyjna wspiera m.in.:

  • integrację pracowników oraz wszystkich składników kultury,
  • ułatwia zrozumienie misji i wizji firmy oraz jej podstawowych założeń,
  • pobudza pracowników do ciągłego działania,
  • pozwala prawidło reagować na zmiany zachodzące w otoczeniu (m.in. dzięki wypracowaniu gotowych schematów),
  • ujednolica sposób komunikacji i język w firmie,
  • pozwala na łagodzenie konfliktów występujących wewnątrz firmy,
  • ujednolica metody oraz kryteria oceny pracowników.

Wprowadzenie właściwej kultury organizacyjnej pozwala wyznaczyć zasady funkcjonowania całego przedsiębiorstwa. Jej oryginalność sprawia, że dana firma wyróżnia się na tle innych i przyciąga pracowników, którym prezentowane wartości są bliskie. Jasne określenie celów pozwala także na osiąganie znacznie lepszych wyników całemu zespołowi.

Strefy i typy kultury organizacji

Kultura organizacyjna jest zazwyczaj następstwem rozwoju przedsiębiorstwa i opiera się na określonej filozofii, misji czy przestrzeni. Jest więc trwałą wartością i wyznacznikiem niepowtarzalności danej firmy.

przerwa podczas pracy

 

Możemy wyróżnić cztery podstawowe strefy w kulturze organizacji: strefę informacyjną, strefę współżycia społecznego, strefę własnej osobowości oraz strefę warunków materialnych.

Pierwsza z nich określa sposoby komunikowania się w organizacji oraz formy wymiany informacji. Druga z kolei obejmuje więzi międzyludzkie. Strefa własnej osobowości natomiast wiąże się z zaakceptowaniem odrębności poszczególnych jednostek, a strefa warunków materialnych pozwala na płynne działanie firmy, poprzez zapewnienie jej wszystkich niezbędnych do istnienia elementów.

Typy kultury organizacyjnej

Kultura władzy – to taki typ kultury organizacyjnej, w którym lider wywiera duży wpływ na całą organizację. Pełna władza skupiona jest w rękach osób znajdujących się w centrum całej sieci. Kultura władzy sprawdza się wówczas, gdy konieczne jest natychmiastowe reagowanie w sytuacjach kryzysowych, szczególnie w otoczeniu burzliwym. Co więcej, to, czy podjęte decyzje są odpowiednie, zależy przede wszystkim od kwalifikacji i doświadczenia liderów. Tego rodzaju kulturę organizacji stosuje się najczęściej w małych firmach.

Kultura zadania – nazywana jest również kulturą celu. Tego rodzaju kulturę organizacyjną stosuje się wówczas, gdy szczególnie ważna w firmie jest realizacja zadań czy projektów (wyznaczonego celu). Władza wynika więc z doświadczenia i zdobytej w praktyce wiedzy. Duże znaczenie ma tutaj praca zespołowa, na którą kładzie się szczególny nacisk. Ten typ kultury charakteryzuje się dużą elastycznością.

Kultura roli – jest kulturą organizacyjną firmy, która wymaga silnego zarządu lub kierownictwa. Z tego typu kulturą organizacyjną możemy się spotkać w miejscach, gdzie praca jest zbiurokratyzowana. Współpraca komórek i członków organizacji opiera się na specjalnych procedurach, a efektywność uzależniona jest od racjonalnego przydziału środków i określenia trafnych celów. Tego typu kultura sprawdza się wówczas, gdy dana organizacja nie zmienia swoich celów zbyt często. Władza w firmie zależy od struktury organizacji, nie od cech osobowości lidera.

Kultura jednostki – to typ kultury, w którym pracownicy stanowią centrum, a rolą przedsiębiorstwa jest zorganizowanie odpowiedniego miejsca pracy oraz zaspokojenie potrzeb zawodowych. Tego typu kultura organizacyjna nie jest stworzona dla każdej firmy. Najczęściej występuje wśród osób wykonujących wolne zawody, np. w grupach takich jak księgowi, architekci czy prawnicy.

spotkanie biznesowe

Inny podział wskazuje z kolei na:

Kulturę klanu – miejsce pracy jest przyjazne, a współpracownicy przypominają rodzinę. Taka kultura daje poczucie bezpieczeństwa zatrudnienia, a menedżerowie i liderzy przyjmują w niej rolę doradców i mogą wspierać pracowników w ich działaniach. Cechuje się ona wysoką lojalnością wśród osób pracujących w przedsiębiorstwie.

Kulturę adhokracji – dynamika, eksperymentowanie, kreatywność i chęć podejmowania ryzyka to wyznaczniki tejże kultury. Firma bazuje na unikatowych rozwiązaniach i oryginalnych usługach, najczęściej jest pionierem w branży. Rola lidera jest bardzo ważna. Osoba zarządzająca zespołem wykazuje się jednak swobodą w zachowaniu i zachęca zespół do działania.

Kulturę rynku – kulturę tę wyznacza osiąganie celów, ambicja i chęć zwyciężania. Miarą sukcesu firmy jest udział w rynku i ciągła ekspansja. Jest to kultura organizacyjna nastawiona na rywalizację. Pracownicy konkurują między sobą i nastawieni są na osiąganie wyznaczanych celów.

Kulturę hierarchii – obowiązuje w niej ścisła hierarchia. Największą wagę przywiązuje się do formalności, procedur, przepisów i regulaminów. Z punktu widzenia pracownika, praca w firmie o kulturze hierarchicznej daje poczucie bezpieczeństwa i jest przewidywalna.

Spotkać możemy się również z podziałem na kulturę Zeusa, Apolla, Ateny i Dionizosa.

Jakie korzyści daje firmie właściwa kultura organizacyjna?

Wszystkie elementy kultury organizacyjnej powinny współgrać ze sobą. To stwarza warunki do efektywnego zarządzania kapitałem ludzkim. Całość fundamentalnych założeń, które obejmują daną grupę, pozytywnie wpływa na funkcjonowanie całego przedsiębiorstwa i służy integracji wewnętrznej, dlatego właściwe określenie kultury organizacyjnej jest bardzo ważne w każdej firmie.

Zdefiniowanie wizji i misji oraz określenie najważniejszych wartości firmy sprawi, że pracownicy zaczną się znacznie bardziej identyfikować z przedsiębiorstwem, będą mogli w pełni zrozumieć strategię firmy i cel, do którego dążą. Dzięki właściwej kulturze organizacyjnej cały zespół jest mocniej zaangażowany w pracę. Efekty podjętych działań są łatwiejsze do oceny, a dzięki temu można stworzyć prawidłowy system benefitów i odpowiednio wspierać osoby pracujące w przedsiębiorstwie.

Otwarta komunikacja, unikanie konfliktów (poprzez wyraźne wskazówki dotyczące kwestii wewnętrznego feedbacku) czy przestrzeganie wspólnych systemów wartości daje pracownikom poczucie bezpieczeństwa, a realizowanie opisanych wartości przez osoby zarządzające sprawia, że podwładni nie będą myśleli o opuszczeniu firmy, nawet w dobie kryzysu.

praca w biurze

 

Podsumowanie

  • Badanie kultury organizacyjnej firmy pozwala na zapoznanie się z ustalonymi wewnątrz zasadami i normami oraz ze sposobem myślenia pracowników i liderów. Poznając kulturę organizacyjną danej firmy, możemy wyjaśniać motywy zachowań pracowników oraz skuteczniej wpływać na te zachowania.
  • Kultura organizacyjna pozwala firmie wyróżniać się na tle konkurencji oraz zbudować przewagę w swojej branży. Dzięki niej mamy możliwość osiągania wysokich korzyści finansowych oraz przyciągnięcia odpowiednich kandydatów.
  • Do najważniejszych i kluczowych zasad kultury organizacji należą: ustalone normy i wartości, opracowana wizja, skompletowanie odpowiedniej kadry, stosowanie się do określonych zasad (np. polityka awansowania pracowników), stworzenie odpowiedniej narracji, zaaranżowanie miejsca pracy.

Zobacz inne artykuły

02.12.2020

Jak budować pozytywne emocje w relacjach z pracownikami?

Jak budować pozytywne emocje?

19.03.2020

Jak sprawnie zarządzać zespołem zdalnym?

Sprawne zarządzanie zespołem zdalnym

27.07.2022

Niedoceniane docenianie, czyli o tym jaki wpływ ma docenianie na zaangażowanie.  

Nowe

Możesz też za darmo przetestować wszystkie funkcje Enpulse przez 30 dni!

Wypróbuj za darmo

Zapisz się do newslettera i otrzymuj
darmowe materiały o zaangażowaniu!

4.8/5, głosów: 17
Wykorzystujemy pliki cookies, aby nasz serwis lepiej spełniał Państwa oczekiwania. Można zablokować zapisywanie cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki. Szczegółowe informacje w polityce dotyczącej cookies.
Zamknij